Türkiye (Türkçe)
Worldwide (English)
Dedicated server (fiziksel sunucu), bir veri merkezinde çalışan ve işlemci, RAM ile disklerinin tamamı yalnızca size ayrılan sunucudur. Kaynakları başka bir müşteriyle paylaşmazsınız; sunucu tümüyle sizin projelerinize hizmet eder. Türkçede "fiziksel sunucu", "özel sunucu" veya "kiralık sunucu" olarak da geçer.
Bu yazıda dedicated server'ın nasıl çalıştığını, VDS ve paylaşımlı hostingle farklarını, kimler için uygun olduğunu ve seçerken nelere bakmanız gerektiğini anlatıyoruz.
Dedicated Server Nasıl Çalışır?
Dedicated server'da sanallaştırma katmanı zorunlu değildir: işletim sistemi doğrudan donanımın üzerinde çalışır. Veri merkezi elektrik, soğutma, ağ bağlantısı ve fiziksel güvenliği sağlar; sunucunun yazılım tarafı ise sizin kontrolünüzdedir.
- İşletim sistemini, yazılımları ve güvenlik ayarlarını siz belirlersiniz.
- İsterseniz sunucuya VMware ESXi veya Proxmox gibi bir sanallaştırma yazılımı kurup kendi sanal makinelerinizi oluşturabilirsiniz.
- Donanım arızalarında (disk, güç kaynağı vb.) müdahale veri merkezi ve sağlayıcı tarafından yapılır.
Dedicated Server, VDS ve Hosting Farkı
| Paylaşımlı hosting | VDS | Dedicated server | |
|---|---|---|---|
| Donanım | Birçok müşteriyle paylaşılır | Fiziksel sunucunun bir bölümü size ayrılır | Tamamı sizin |
| Performans tutarlılığı | Diğer hesaplardan etkilenebilir | Ayrılmış kaynaklar | En yüksek; komşu etkisi yok |
| Yönetici erişimi | Yok | Var | Var |
| Ölçekleme | Paket değişimi | Panelden üst pakete geçiş | Donanım değişikliği veya yeni sunucu |
| Maliyet | En düşük | Orta | En yüksek |
VDS'nin ayrıntıları için VDS nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Kimler İçin Uygundur?
- Yüksek ve sürekli yük: Büyük e-ticaret siteleri, yoğun trafikli platformlar ve 7/24 tam kapasite çalışan uygulamalar.
- Büyük veritabanları: Disk ve bellek performansının kritik olduğu işler.
- Kendi sanallaştırma ortamı: Yüksek RAM'li bir sunucuda birden fazla sanal makine çalıştırmak isteyenler.
- Kaynak izolasyonu gerekenler: Donanımı başka müşterilerle paylaşmak istemeyen kurumlar.
- Çok sayıda oyun sunucusu: Aynı anda birçok sunucu çalıştıran oyun ağları.
İhtiyacınız bunlardan biri değilse, bir VDS genellikle daha ekonomik ve esnek bir başlangıçtır.
Dedicated Server Seçerken Nelere Bakmalı?
- İşlemci nesli ve çekirdek sayısı: Yeni nesil işlemciler aynı çekirdek sayısında daha yüksek performans ve DDR4 bellek desteği sunar. Paketlerde yazan "core" değerinin fiziksel çekirdek mi, thread (iş parçacığı) mı olduğunu kontrol edin.
- RAM miktarı ve türü: Sunucularda hata düzeltmeli ECC RAM kararlılık için tercih edilir.
- Disk türü ve RAID: SSD hızlı, SAS/HDD daha yüksek kapasiteli ve ekonomiktir. Veri güvenliği için RAID yapılandırmasını sorun.
- Port hızı ve trafik koşulu: Port hızı (ör. 1 Gbit) anlık üst sınırdır; aylık trafik koşulu ayrıca belirtilmelidir.
- Yönetim modeli: Yönetimli (managed) sunucularda işletim sistemi bakımını sağlayıcı yapar; yönetimsiz (unmanaged) sunucularda bu sorumluluk sizdedir.
- Lokasyon: Kullanıcılarınıza yakın bir veri merkezi daha düşük gecikme sağlar.
- Yedekleme: Yedeklemenin pakete dahil olup olmadığını öğrenin; değilse kendi yedekleme planınızı kurun.
ViHyper Fiziksel Sunucuları
ViHyper fiziksel sunucuları Türkiye lokasyonludur ve çift Intel Xeon işlemcilidir. Paketler Xeon 5600, E5 v2 ve E5 v4 nesilleriyle listelenir:
- Paket tablosundaki "Core" değeri toplam thread sayısını gösterir; fiziksel çekirdek sayısı bunun yarısıdır.
- Bazı paketlerde SSD veya SAS disk seçeneği sunulur.
- 1 Gbit port ile listelenir; trafik koşulu paket bilgisinde belirtilir.
- Sunucular yönetimsiz (unmanaged) teslim edilir; işletim sistemi ve yazılım yönetimi size aittir.
Sunucunuza kontrol paneli veya güvenlik yazılımı kuracaksanız sunucu lisanslarına da göz atabilirsiniz. Kendi donanımınızı kullanmak isterseniz sunucu barındırma (colocation) seçeneği de vardır.
Sıkça Sorulan Sorular
Dedicated server ile VDS arasındaki en önemli fark nedir?
VDS, fiziksel bir sunucunun sanallaştırılarak bölünmüş bir parçasıdır. Dedicated server'da ise donanımın tamamı sizindir; performans başka kullanıcılardan etkilenmez.
Dedicated server ile colocation farkı nedir?
Dedicated server'da donanımı sağlayıcıdan kiralarsınız. Colocation'da ise kendi satın aldığınız sunucuyu veri merkezine yerleştirirsiniz.
Dedicated server'a hangi işletim sistemleri kurulabilir?
Donanımla uyumlu Linux dağıtımları ve Windows Server sürümleri kurulabilir. Sanallaştırma için VMware ESXi veya Proxmox da tercih edilir.
Dedicated server'ı kim yönetir?
Yönetimsiz sunucularda işletim sistemi, güncellemeler, güvenlik ve yedekleme müşterinin sorumluluğundadır. Donanım ve ağ altyapısı sağlayıcıdadır.
